Wszyscy znamy ten truizm. „Nie dawaj ryby, dawaj wędkę.” Zamiast dawać komuś pomoc pozwalającą mu przetrwać (jedzenie, datki finansowe, itp.) powinniśmy nauczyć go jak samemu może sobie pomóc.

Idea ta powtarza się w ogromnej ilości źródeł, od książek samopomocowych, przez fora neoliberalne, aż po program „America Works” w serialu House of Cards. Wszyscy ją znają, wszyscy kiwają głową, że to mądra i głęboka prawda…

Tyle, że… no cóż… NIE

To nie jest żadna mądra ani głęboka prawda.

„Dasz człowiekowi rybę, nakarmisz go na dzień. Dasz mu wędkę, nakarmisz go na całe życie.”

Brzmi dobrze. Ale co jeśli…

Człowiek ten jest tak wycieńczony z głodu, że zanim złowi rybę, umrze?

Człowiek ten nie ma pojęcia jak wędkować i jak dasz mu wędkę, to z braku wiedzy, pełen dobrych chęci, ją uszkodzi?

Wszystkie pobliskie akweny pozbawione są ryb i człowiek nie ma czego łowić? Ma się zatłuc tą wędką, czy udławić na haczyku?

Wszystkie pobliskie akweny należą do prywatnych właścicieli i jeśli miałby cokolwiek łowić, to musi ponieść opłaty na które go nie stać i które czynią całą sprawę bezsensowną?


Bo widzisz, życie nie jest tak proste, jak w opowieściach. Proste metody na złożone problemy rzadko kiedy działają.


Dla jasności, rozumiem INTENCJĘ za tym powiedzeniem. Zdaję sobie sprawę, że są sytuację przysłowiowego „uzależnienia od ryb”, wyuczonej bezradności. To jest realne zagrożenie i zgadzam się, że warto podejmować działania aktywizujące ludzi i dające im możliwości zapracowania na siebie i zadbania o siebie.

Tyle tylko, że dawanie ludziom wędki nie wyklucza dawania im ryb. Można dać i jedno i drugie. Bardzo często nie ma po prostu innego wyjścia, jeśli chcemy cokolwiek osiągnąć.

Co z tego, że ktoś ma potencjalną możliwość założenia firmy czy dokształcenia się i zdobycia intratnego zawodu, skoro nie stać go na to? Jeśli brak Ci zasobów do przetrwania z dnia na dzień, jak masz je mieć na rozwój?


Np. W teorii żyjemy w świecie gdzie każdy może się nauczyć np. programować z internetu i zarabiać grube pieniądze na tym. Tyle teoria, bo w rzeczywistości 1/4 Polaków nie ma w ogóle dostępu do internetu (a Ci którzy mają niekoniecznie mają łącza potrzebne do przejścia internetowych kursów). 42% Polaków nie ma w ogóle kompetencji korzystania z komputera, 14% ma słabą. To nie są umiejętności, które łatwo nadrobić, zwłaszcza powyżej pewnego wieku – brakuje po prostu pewnych koncepcji i schematów poznawczych. Oczekiwanie od takich osób, że teraz nauczą się same z siebie nagle programować, nawet gdyby miały na to czas i zasoby (a często nie mają) , jest karkołomne. Niby mają wędkę, ale nie mają jak dotrzeć do jeziora nie padając po drodze z głodu.


Dlatego zamiast decydować „dawać wędkę czy rybę”, może warto spojrzeć na sprawę pełniej i zastanowić się ile ryb musimy dać danej osobie? Tak aby starczyło jej do chwili gdy będzie w stanie skutecznie korzystać z wędki by sama się wyżywić. Oraz jak ten proces zoptymalizować?

To trudniejsze zadanie niż proste „dajmy wędki, a nie ryby”. Ale to również jedyna opcja, która ma jakiś realny sens.



Masz pytanie z zakresu kompetencji miękkich/soft skills? Kanał Self Overflow dostarcza odpowiedzi z tego zakresu, dostosowanych w szczególności do potrzeb osób z sektora IT. Co tydzień nowe filmy z odpowiedziami na pytania od naszych widzów!

Przykładowe pytania:

 

Podziel się tym tekstem ze znajomymi:
Następny wpis
Poprzedni wpis