W klasycznym NLP dużo się mówi o kotwiczeniu – wiązaniu jednej, silnej reakcji emocjonalnej z określonym bodźcem, np. gestem czy sytuacją. To przydatny zestaw narzędzi, jednocześnie stanowi on jedynie niewielki wycinek czegoś dużo większego i bardziej życiowego.

Kotwiczenie jest bowiem szczególnym przypadkiem warunkowania, czyli całego zakresu procesów wiązania bodźcow z reakcjami. Gdy kotwiczymy, warunkujemy zwykle jeden raz, budując bardzo silną reakcję emocjonalną i łącząc ją z określonym bodźcem. Tymczasem warunkowanie może być też drobniejsze, słabsze i dyskretniejsze. W efekcie jest z jednej strony wolniejsze, ale z drugiej często dyskretniejsze, a w perspektywie czasu również skuteczniejsze.

Obydwie formy są bardzo przydatne i dobrze jest opanować każdą z nich, tymczasem klasyczne NLP koncentruje się niemal wyłącznie na kotwiczeniu – nie spotkałem żadnego szkolenia ani żadnej książki nt. NLP, które uczyłyby praktycznego zastosowania warunkowania. Ani nawet dostrzegania go u siebie.

Tymczasem warunkowanie jest tak naprawdę wszechobecne. Każdy nasz nawyk opiera się na uwarunkowaniu. Również duża część naszych myśli, emocji i zachowań uruchamia się właśnie w wyniku określonych uwarunkowań.Uświadomienie sobie tego może zdecydowanie ułatwić zmianę bardzo wielu aspektów swojego życia, jak również wyjaśnić wiele pozornie dziwnych sytuacji w życiu zachodzących.

Dla przykładu, przez większą część studiów moją najlepszą przyjaciółką była kumpela z liceum. Nie spotykaliśmy się za często, jedynie gdy przyjeżdżałem do Kielc, naszego rodzinnego miasta, w którym ona studiowała na codzień. Jednak gdy już się spotykaliśmy, potrafiliśmy przegadać cały dzień i z nikim innym nie rozmawiałem tak szczerze jak z nią. W pewnym momencie przeprowadziła się za pracą do Warszawy, więc wydawało się, że tym bardziej będziemy się często widywać.

W rzeczywistości było jednak zupełnie inaczej. Spotkaliśmy się raz czy dwa, ale okazało się, że tak na codzień… po prostu nie przychodzi mi do głowy zadzwonienie i umówienie spotkania.

Kiedy natomiast przychodziło mi do głowy wykonanie takiego telefonu? Biorąc pod uwagę wprowadzenie do tej historii powinieneś już domyślać się odpowiedzi…

Warunkowanie to powiązanie bodźca z reakcją. Mimo, że moja przyjaciółka mieszkała już w Warszawie,  jedynymi sytuacjami,  w których z automatu przypominało mi się, że fajnie by do niej zadzwonić i umówić spotkanie były moje wizyty w naszym rodzinnym mieście. Ponieważ mieliśmy tylko jeden wypracowany styl kontaktu – umawialiśmy się przez telefon kiedy przyjeżdżałem akurat do Kielc – byłem uwarunkowany na próbę kontaktu jedynie w takiej sytuacji. Paradoksalnie, gdy moja przyjaciółka przeprowadziła się bliżej mnie, oddaliło to nas od siebie. Pierwotny bodziec (wizyta w rodzinnym mieście) wywoływał reakcję (chęć umówienia spotkania przy okazji wizyty), ale reakcja ta była niemożliwa do zrealizowania (znajomej nie było już w rodzinnym mieście, więc nie dało się z nią spotkać przy okazji wizyty). Nie było żadnej kłótni, żadnego nieporozumienia, żadnych problemów w relacji. Po prostu zmieniła się sytuacja, a uwarunkowanie pozostało na stałych zasadach.To wystarczyło, by znajomość w zasadzie wygasła.

Takich uwarunkowań jest w naszym życiu niezliczona ilość. Można je poznać i nauczyć się z nich w praktyce korzystać, a w efekcie dość łatwo zmienić naprawdę wiele obszarów swojego życia. Np. wiele osób pracujących z domu narzeka, że brakuje im odpowiedniego podejścia do klientów w takiej sytuacji. Jeśli wczesniej wykonywali pracę, do której musieli się specjalnie ubierać np. w garnitur, prosta zmiana stroju przy pracy w domu może aktywować wszelkie uwarunkowania związane z tamtym ubiorem i drastycznie usprawnić profesjonalizm ich zachowania.

Równie często przydatne byłoby wyjście z istniejących, nieskutecznych uwarunkowań. Dla przykładu, po tym jak kilku polityków (a przez nich, również ich partie) zdobyło popularność na komisji śledczej ws. Rywina, złotym środkiem na zdobycie popularności politycznej stały się, w oczach naszych polityków kolejne postulowane komisje śledcze. W praktyce – jak pokazało kilka kolejnych – ta droga już się nie sprawdzi, komisje nie dadzą już zakładanych wyników. Ale posłowie zostali już uwarunkowani pierwszymi sukcesami i z automatu próbują tych samych, nieskutecznych rozwiązań. Uświadomienie sobie tych uwarunkowań pozwoliłoby im przestać marnować czas i energie na takie nieskuteczne rozwiązania.

Uwarunkowania przepełniają każdy aspekt naszego życia, dlatego nauczenie się dostrzegania ich i pracy z nimi daje bardzo skuteczne narzędzie do pracy z praktycznie dowolną kwestią. Kotwiczenie, choć stanowi istotny element warunkowania, jest wciąż tylko jednym z wielu takich elementów. Dlatego właśnie na Praktyku Beyond NLP zajmujemy się nie tylko klasycznym kotwiczeniem, ale dużo czasu poświęcamy również warunkowaniu w szerszym znaczeniu tego terminu.


Lean Actions  - chcesz zoptymalizować swoje działanie, tak by łatwiej, szybciej i pełniej realizować swoje zamierzenia? Ten kurs zapewni Ci narzędzia do realizacji tego celu. Trzy intensywne dni poświęcone wprowadzeniu podejścia Lean Mind do Twoich codziennych działań. Już w październiku w Warszawie! Kurs dostępny jest samodzielnie, lub jako fragment szerszego cyklu Lean Mind Experience


Podziel się tym tekstem ze znajomymi:
Następny wpis
Poprzedni wpis