Razem ze wspólnikiem zostaliście zatrzymani przez policję. Dowody na Was są tylko poszlakowe, więc prokuratura oferuje każdemu z Was taki sam wybór: zeznawaj. Jak zeznasz, a drugi będzie milczeć, Ty wychodzisz wolny, a drugi idzie za kratki na 10 lat. Jeśli obydwaj będziecie zeznawać, to obydwaj dostaniecie pięcioletnie wyroki. Jeśli żaden nie będzie zeznawać, to za inne wykroczenia posiedzicie pół roku każdy.

Co wybierasz?

Racjonalnie najbardziej opłacalnym wyborem wydaje się milczenie… Ale czy możesz ufać, że Twój wspólnik też będzie milczał?

wiezien

Ten problem, znany jako Dylemat Więźnia, od lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku stanowi podstawę tzw. teorii gier, czyli analizy systemowych zależności. Pierwotnie rozwijana w ramach ekonomii i psychologii, teoria gier obejmuje dziś też m.in. biologię, informatykę czy politologię. O tym, jak ważnym jest obszarem niech świadczy fakt, że do chwili obecnej aż 14 laureatów ekonomicznej nagrody Nobla zajmowało się teorią gier.

Nazwa może się wydawać nieco niepoważna. W końcu gry to zabawy, prawda? Nie daj się jednak zmylić! Tytułową „grą” mogą być w zasadzie dowolne złożone interakcje. Biolodzy analizują tak procesy ewolucyjne. Ekonomiści zjawiska rynkowe. Politolodzy szukają rozwiązań ułatwiających wprowadzenie poszczególnych strategii politycznych. Sam również, choć zupełnie nieświadomie, korzystasz z teorii gier w swoim codziennym życiu.

Nie wierzysz mi? A co z takimi np. napiwkami? One również podpadają pod teorię gier, zarówno to czy w ogóle dajesz napiwek, jak i jak duży dajesz. Podobnie jak np. piractwo (zarówno drogowe jak i internetowe). Albo dowolna współpraca biznesowa. Wszędzie spotykamy się z takimi systemowymi wyzwaniami. Nic dziwnego, że opracowania z nimi związane znajdują takie uznanie!


Na świecie organizowane są wręcz turnieje Dylematu Więźnia (zarówno dla ludzi, jak i dla programów komputerowych), pojawiły się też próby organizacji tematycznych kolacji „Uczta Zdrajców”, gdzie w zależności od wyniku w grę uczestnicy albo siadali na szczycie stołu – gdzie byli karmieni delikatesami – albo na samym końcu, gdzie dostawali ochłapy. Z takich turniejów można wysnuć wnioski na temat tego, jaka strategia okazuje się być najskuteczniejsza w Dylemacie – i odnieść ją do swojego codziennego życia.


Co więc działa?

Jeśli gramy w DW jeden raz, optymalną strategią jest zdrada sojusznika. Jeśli mamy z kimś do czynienia tylko jeden jedyny raz, zachowanie egoistyczne jest po prostu dużo bardziej opłacalne, niezależnie od tego, czy druga osoba też zagra egoistycznie, czy spróbuje współpracy.

ALE

Jeśli gramy w DW wielokrotnie z tą samą osobą, opłacalna strategia drastycznie się zmienia!

Optymalną strategią w takim układzie jest: zacznij od współpracy (milczenia), po czym odwzorowuj decyzje drugiej osoby z poprzedniej tury. Jeśli on wcześniej współpracował – dalej współpracuj. Jeśli wcześniej zdradził, zdradź teraz Ty. Jeśli zdradził, ale potem współpracował – współpracuj.

Taka strategia spełnia cztery ważne kryteria. Jest:

Miła – zaczyna od współpracy i nie dopuszcza zdrady jako pierwsza osoba. Nie jest jednak miła do przesady ani ślepo optymistyczna.

Odwetowa – jeśli drugi gracz zdradził, zostanie za to ukarany i musi mieć tego świadomość.

Wybaczająca – jednorazowa zdrada nie przekreśla drugiej osoby. Jeśli drugi gracz zdradził, ale teraz współpracuje, sami też wracamy do współpracy. To powstrzymuje cykl wzajemnego mszczenia się.

Nie-Zazdroszcząca – celem strategii nie może być próba zdobycia większego wyniku od drugiego gracza.


Taka strategia – choć w dużej mierze zdaje się być altruistyczna – jest tak naprawdę najbardziej egoistyczna, po prostu w racjonalny sposób. Innymi słowy – nawet jeśli zależy Ci wyłącznie na własnym interesie, powyższa, bardzo współpracująca strategia i tak jest dla Ciebie najlepszym wyborem, gdyż maksymalizuje Twoje szanse na jak najlepszy wynik.

Czy to ewolucyjne wyjaśnienie altruizmu i zachowań pro-społecznych? Całkiem możliwe.

Czy to przydatny zestaw reguł na skuteczne funkcjonowanie? Zdecydowanie. Zwłaszcza gdy masz świadomość, że w obecnym świecie jednorazowe dylematy więźnia są bardzo rzadkie i dużo częściej grasz w tą samą grę wielokrotnie, z tymi samymi osobami.



Gry Planszowe w Szkoleniach - chcesz nauczyć się korzystać z gier planszowych w toku swoich szkoleń? To kurs dla Ciebie! 18 VI 2018, Warszawa


Jeśli lubisz te materiały, polub i fanpage bloga :)


 


Podziel się tym tekstem ze znajomymi:
Następny wpis
Poprzedni wpis